|
|
|
|
| |
|
Diva Dichtbij Zingt aan het Ziekbed
|
|
|
|
|
|
|
|
Zing Magazine ging op stap met Pieternel van Amelsvoort,
initiatiefneemster van Diva Dichtbij, een stichting die
optredens verzorgt in verpleeghuizen. Diva Dichtbij zingt in
de intieme sfeer aan de rand van het bed van mensen die ziek
zijn. De sfeer van witte jassen maakt plaats voor de
verwondering van het theater. Het initiatief is een
doorslaand succes. Inmiddels treden al vier diva’s en een
divo door het hele land op. |
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
Een paar maanden geleden raakte ik al surfend verzeild op de
website van Diva Dichtbij en zag daar een filmpje over het
optreden van een zangeres in een verpleeghuis. Ze zong
Parlez moi d’Amour en hield de hand vast van iemand die
huilde. En ze danste met een meneer die haar daarna bloemen
gaf. Ik voelde ont-roering, bewondering en nieuws-gierigheid.
Wat was dat voor pro-ject? Ik zocht contact met Diva
Pieternel van Amelsvoort en mocht een middag met haar mee. |
|
|
|
Een zeegroene jurk
Pieternel van Amelsvoort moet zich verkleden in
een hokje dat het midden houdt tussen een bezemkast en een
kantoortje, op de eerste verdieping van een verpleeghuis
ergens in Nederland. Zonder morren transformeert ze in no
time van mevrouw tot diva door een prachtige zeegroene jurk
en bijpas-sende pumps aan te trekken, zich mooi op te maken
en slot een veren hoedje in het haar te steken. ‘Wie maakt
zich anders nog mooi voor deze mensen?’ Ze heeft een
karretje bij zich waarin een speaker en een cd-speler
verstopt zijn onder het decor van een sprookjesbos, compleet
met een mandje met die ochtend geraapte eikels, ‘voor het
seizoensgevoel’, speelgoedvogeltjes en van kleur
veranderende ballen. En ze is klaar voor het optreden.
Rolstoeldans
Dat optreden gebeurt in een huiskamer, waar dertien - deels
dementerende – tehuisbewoners in rolstoelen op de diva
zitten te wachten. Pieternel stelt zich voor en geeft
iedereen een hand. ‘Zijn er mensen die van klassieke mu-ziek
houden? Kent u de opera Carmen?’ Ze zet de cd met
pianobegeleiding aan en zingt La Habanera. Een deel van het
publiek zit in zichzelf gekeerd en scheefgezakt in de stoel.
Pieternel loopt al zingend door de kamer, pakt af en toe een
hand, knielt op rolstoelhoogte en kijkt mensen in de ogen.
Ze maakt grapjes, leest een gedicht voor en pakt een gouden
bal die met hulp van een begeleidster van hand tot hand
gaat. In de loop van het optreden
- licht klassiek repertoire - worden een aantal
hoofden opgeheven en gaan mensen reageren. Een Turkse
mevrouw zingt een liedje uit haar jeugd, Pieternel danst met
een mevrouw in een rolstoel op Duiffies en zingt Some-where
over the rainbow terwijl ze knielt naast een mevrouw en haar
hand vasthoudt. De mevrouw houdt het niet droog en ik ook
niet.
Ineens viel het kwartje
Later praat ik met Pieternel. Ze studeerde zang aan het
Utrechtse conserva-torium, zong bij de Nationale Reisopera,
maakt haar eigen muziektheater-voorstellingen en geeft
zangles aan huis, in Hummelo. Tijdens een vakantie in
cultureel centrum Les Gaillards, waar ook een vakantiehuis
voor terminaal zieken is, ontdekte ze hoe inspirerend het
was om te zingen voor patiënten. ‘Dat deed ik een paar jaar
achter elkaar in de vakanties en toen viel ineens het
kwartje: waarom doe ik dat alleen in Frankrijk? In Nederland
zijn ook zoveel verpleegtehuizen. Daar zit je maar, daar kun
je niet weg. Zo is het idee voor Diva Dichtbij ontstaan. Ik
kende iemand in de zorg en via die persoon mocht ik een keer
een voorstelling uitproberen. En dat sloeg aan.’
Zo mooi, is dat voor ons?
Pieternel: ‘Het duurde nog een paar jaar voor ik een goede
vorm gevonden had, want je kunt niet met een pianist naar de
rand van een bed. Pianiste Ani Avramova heeft toen de
begeleidingsmuziek ingespeeld en ik heb een box op wieltjes
laten maken om de muziek overal af te kunnen spelen. Toen ik
eenmaal bezig was, bleek ik in een behoefte te voorzien. Het
raakt men-sen in hun ziel. Als iemand wordt gegrepen door
een lied of gedicht, wordt diegene in beweging gebracht. Dat
helpt bij het verwerken van verdriet of ziekte. Mensen
smeekten of ik alsjeblíeft nog eens terugkwam. Bewoners van
verpleeghuizen zijn helemaal niet meer gewend dat er aan hen
nog professionele kunst wordt besteed. ‘Zo mooi, is dat voor
ons?’ En daar dan tranen over de wangen bij. Het is zo
belangrijk om mensen serieus te nemen en ze als volwaardig
te beschouwen.’ |
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
Heb je geen schlager?
Pieternel: ‘Op een middag zingt een Diva Dichtbij meestal in
drie huiskamers. Vaak zingen we ook nog bij mensen individueel
aan het bed. Wij treden bijna nooit op in de grotere
recreatiezalen, want dan kun je niet dichtbij komen. Je bent er
als artiest verantwoordelijk voor dat de mensen een leuke middag
hebben. Daar moet je alles voor uit de kast halen. Een optreden
duurt drie kwartier. Het moet wel een beetje vrolijk zijn, maar
ik wil ook diepgang en dan weer iets vrolijks aan het eind. Ik
zing licht klassiek en musical. Meestal reageert het publiek
enthousiast, maar er roept ook wel eens iemand: Hé, heb je geen
schlager? Die heb ik dan niet. Soms zijn mensen wel eens
te-leurgesteld dat ik niet alle kleuren van de regenboog kan
laten zien. Gelukkig zijn we nu met verschillende Diva’s en een
volgende keer probeer ik dan iemand te sturen met ander
repertoire.
Voelhorens uitsteken
Hoe mensen ook reageren, je moet er altijd iets mee
kunnen doen. In eerste instantie kwamen we alleen bij somatische
patiënten, daarna werden we gevraagd bij dementerenden en
onlangs ook door een psychiatrische af-deling. Dat was spannend,
mensen met een psychiatrisch ziektebeeld kun-nen heel veel
afstand houden en we heten tenslotte Diva Dichtbij. Kun je ook
dichtbij die mensen komen? Sommigen sloten ons meteen in de
armen, en anderen keken de kat uit de boom, maar na een half uur
gingen ze stuk voor stuk voor de bijl. Soms moet je even
afwachten en na een tijdje op-nieuw je voelhorens uitsteken en
kijken of mensen contact willen. En dan bloeit iemand toch open.
Ik werd de volgende dag gebeld door de directeur van het
zorgcentrum en die zei: ‘Wat ik gisteren gezien heb! Ik heb
mensen zien lachen die al jaren geen emotie meer getoond
hebben.’
Een delicaat evenwicht
Pieternel: ‘Ik word niet verdrietig van verpleeghuizen. Ik ben
daar om contact te maken met de mensen, met wie ze wezenlijk
zijn en dat stuk is niet aan-getast en niet zielig. Het maakt
mij heel rijk dat ze dat met mij willen delen. Ik moet er
natuurlijk wel wat voor doen en dat vraagt behoorlijk wat van
een artiest. Je moet meer kunnen dan alleen op een podium staan.
Je moet op een oprechte manier contact kunnen maken en heel echt
zijn, anders val je in zo’n kleine setting meteen door de mand.
Op een podium kun je met veel wegkomen, maar als je optreedt in
een huiskamer kun je je nergens achter verschuilen. Je bent
helemaal naakt, maar tegelijk moet je toch in staat zijn afstand
te houden. Mensen waar je voor zingt gaan vaak huilen en het is
niet de bedoeling dat je mee gaat doen. Ik heb geleerd met mijn
emoties om te gaan, dat hoort bij het vak. Het heeft ook te
maken met de metamorfose, je kostuum, je grime, het klaarzetten
van je apparatuur. Het is een delicaat evenwicht. Je moet
professioneel zijn, maar ook echt. Ik vind het een uit-daging
heel dicht bij mezelf te blijven, zo dichtbij als ik kan.’
Luisteren naar een prachtige stem
Pieternel: ‘Een Diva Dichtbij zijn is niet voor alle zangers
weggelegd. De diva’s die ik voor het project vraag, moeten
contact kunnen maken met de mensen. Ze moeten een antenne hebben
voor wie wel en wie niet contact wil en bereid zijn die intuïtie
verder te ontwikkelen. Een goede zangeres die niet echt is, moet
je niet hebben. Ook niet iemand die contacten kan leggen maar
niet zo goed zingt. Het is allebei belangrijk. Daarmee
garanderen we onze kwaliteit. Deze doelgroep geniet bijna nooit
meer van kunst op pro-fessioneel niveau. Als ik daar een wat
mindere zangeres neerzet, neem ik ze niet serieus. Bij ons kun
je luisteren naar een prachtige stem en je krijgt oprechte
menselijke aandacht. Dat heeft een zekere waarde. Meezingers
krijgen mensen hier al genoeg gepresenteerd. Wij brengen liedjes
die net wat minder voor de hand liggen. Als extraatje is er af
en toe een liedje dat je kunt meezingen. Parlez moi d’Amour
bijvoorbeeld is een hit uit de jaren dertig, dat kent iedereen
van de oudere generatie. Ik kies liedjes die muzikaal goed zijn
en meerdere mensen aanspreken. Ik ben altijd op zoek naar nieuw
repertoire en vraag ook tips aan mensen. George Brassens,
Barbara; We’ll meet again is ook een goeie. Het moet goede
muziek zijn, anders zing ik het zelf niet graag en dat hoort dit
publiek. Ze krijgen zo weinig prikkels dat alles heel helder
binnenkomt. Die toehoorders zijn echt niet gek.’
Artikel uit
Zing Magazine 30, jan/feb 2010
Door Martje Lamme |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
| |
|
|
| |
Stichting Diva Dichtbij
|
|
| |
|
|
| |
In maart 2007
richtte Pieternel van Amelsvoort de stichting Diva Dichtbij op.
Dat jaar waren er 16 aanvragen voor optredens, in 2008 waren dat
er 26 en in 2009 komt de teller op 117. Inmiddels bestaat het
artistieke team van Diva Dichtbij naast Pieternel van Amelsvoort
uit Anja Blom, Hans Langhout, Ivette van Laar en Gaudia
Schillings. Coach en theatermaakster Linde Löbert traint de
zangers in het leggen van contacten met het publiek: langdurig
zieken, dementerende ouderen en andere bewoners van
verpleeghuizen. Pianiste Ani Avramova speelt de
begeleidings-banden voor Diva Dichtbij in. Een optreden van Diva
Dichtbij kost rond de 550 euro. Twintig procent van dat bedrag
wordt betaald door de verpleegtehuizen; er is weinig geld voor
culturele activiteiten. Voor het overige deel worden optredens
en overhead betaald uit incidentele subsidies van onder meer
Stichting Doen, het Kf Hein fonds, het VSB- fonds en het
SKAN-fonds. Bedrijven en particulieren ondersteunen Diva
Dichtbij door donaties. Momenteel zijn vier studenten van de
Universiteit Utrecht bezig met een onderzoek naar de effecten
van een optreden van Diva Dichtbij op bewoners van
verpleeghuizen. Pieternel van Amelsvoort hoopt met de resultaten
van het onderzoek een structurele subsidie te kunnen krijgen van
verschillende fondsen. ‘Voor volgend jaar is de financiering nog
spannend, dus we moeten achter sponsors aan, want het begint
echt groot te worden.’ |
|
| |
|
|
| |
 |
|
| |
|
|
| |
Steun Diva Dichtbij
|
|
| |
|
|
| |
Koorzangers
weten als geen ander wat een diepe vreugde muziek kan geven. Wat
kunnen koren doen om Diva Dichtbij te steunen en concerten voor
bewoners van verpleeghuizen mogelijk te maken?
-
Plaats een advertentie van Diva
Dichtbij gratis in het programma-boekje van een concert of
festival en zet een link op de koorwebsite
-
Adopteer Diva Dichtbij: zet bij een
optreden een collectebus neer, sta een deel van de recette
van een optreden af of geef een benefietconcert voor Diva
Dichtbij;
-
Een optreden van het koor in een
verpleeghuis combineren met een gesponsord optreden van Diva
Dichtbij voor de bewoners die aan hun kamer gebonden zijn en
niet naar het koorconcert kunnen komen. Een gastoptreden van
de Diva met het koor is dan ook een mogelijkheid.
-
Donateur worden. Donateurs van Diva
Dichtbij ontvangen de digitale nieuwsbrief en een set
poëtische ansichtkaarten van uitgeverij Plint als dank.
Kijk voor meer informatie op
www.divadichtbij.nl of neem contact op via
post@divadichtbij.nl.
|
|
| |
|
|
| |
Artikelen Zoeken
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
Artikelen Aanmelden
|
|
|
|
|
| |
Heeft u zelf interessante artikelen
geschreven over zingen of kent u artikelen over zingen die u voor deze rubriek wilt
aanmelden, laat het ons dan
hier
weten!
|
|
|
|
|
|
| |
VoicEmail
|
|
| |
VoicEmail is de gratis e-mail nieuws-brief van Zing.nl met het laatste nieuws over alles wat met zingen te maken heeft.
Bekijk
hier de laatste editie. Deze nieuwsbrief wordt maandelijks
aan ruim 17.500 zang-liefhebbers toegezonden.
 Neem
een gratis abonnement
...
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
